اگر می‌خواهید در خارج از کشور درس بخوانید، اولین و مهم‌ترین تصمیم انتخاب کشور است. آمریکا، کانادا، انگلستان، استرالیا و نیوزیلند پنج مقصد اصلی دانشجویان ایرانی هستند و ما برای هر پنج کشور پذیرش و اعزام دانشجو داریم. در این مقاله این پنج کشور را از نظر شرایط ویزا برای ایرانیان، تمکن مالی، شهریه، مدت تحصیل، کار دانشجویی و فرصت کار بعد از تحصیل کنار هم گذاشته‌ایم تا انتخاب آسان‌تر شود.

تاریخ بررسی اطلاعات: آبان ۱۴۰۵ (نوامبر ۲۰۲۶). قوانین ویزا و هزینه‌ها مرتب تغییر می‌کند؛ پیش از هر اقدام، آخرین وضعیت را از سایت رسمی هر کشور (منابع انتهای مقاله) بررسی کنید.

خلاصه مقایسه در یک جدول

موضوعآمریکاکاناداانگلستاناسترالیانیوزیلند
نوع ویزاF-1Study PermitStudentساب‌کلاس ۵۰۰Fee Paying Student
وضعیت برای پاسپورت ایرانیصدور ویزای جدید معلق استباز است؛ بررسی امنیتی ممکن است طول بکشدباز استباز استباز است (بررسی موردی)
هزینه درخواست ویزا۱۸۵ دلار + SEVIS ۳۵۰ دلار۱۵۰ دلار کانادا + ۸۵ دلار انگشت‌نگاری۵۵۸ پوند + بیمه درمانی ۷۷۶ پوند در سال۲٬۵۰۰ دلار استرالیااز ۸۵۰ دلار نیوزیلند
هزینه زندگی که باید نشان دهیدطبق برآورد هر دانشگاه (برای I-20)۲۳٬۴۴۸ دلار کانادا در سالماهی ۱٬۵۲۹ پوند در لندن، ۱٬۱۷۱ پوند خارج لندن (تا ۹ ماه)۲۹٬۷۱۰ دلار استرالیا در سال۲۰٬۰۰۰ دلار نیوزیلند در سال
کار در طول ترمتا ۲۰ ساعت در هفته، فقط داخل دانشگاهتا ۲۴ ساعت در هفتهتا ۲۰ ساعت در هفته (مقطع دانشگاهی)تا ۴۸ ساعت در هر دو هفتهتا ۲۵ ساعت در هفته
ویزای کار بعد از تحصیلOPT تا ۱۲ ماه (+۲۴ ماه برای رشته‌های STEM)PGWP تا ۳ سالGraduate دو سال (۱۸ ماه برای درخواست‌های از ژانویه ۲۰۲۷)، دکتری ۳ سالساب‌کلاس ۴۸۵: ۲ تا ۳ سالPost Study Work تا ۳ سال
همراه بردن همسر—اجازه کار همسر فقط برای ارشد ۱۶ ماهه به بالا و دکتریفقط دکتری و دوره‌های پژوهشیعملاً فقط دکتری (از اکتبر ۲۰۲۶)با درخواست جداگانه

آمریکا: بهترین دانشگاه‌ها، اما فعلاً بسته برای پاسپورت ایرانی

آمریکا بیش از ۴ هزار دانشگاه و کالج دارد و بسیاری از دوره‌های دکتری آن با بورسیه کامل (معافیت از شهریه و حقوق دستیار آموزشی یا پژوهشی) همراه است. ورودی اصلی پاییز (اواخر اوت و سپتامبر) و ورودی دوم بهار (ژانویه) است و مهلت اپلای ارشد و دکتری معمولاً آذر تا دی (نوامبر تا ژانویه) است. دوره کارشناسی ۴ سال، ارشد ۱ تا ۲ سال و دکتری حدود ۵ تا ۶ سال طول می‌کشد.

نکته بسیار مهم: بر اساس فرمان ریاست‌جمهوری شماره ۱۰۹۹۸ که از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ اجرا می‌شود، ایران در فهرست کشورهایی است که صدور ویزای مهاجرتی و غیرمهاجرتی (از جمله ویزای دانشجویی F-1 و J-1) برای اتباعشان به‌طور کامل معلق است. استثناها محدودند: دارندگان گرین‌کارت، افراد دوتابعیتی که با پاسپورت کشور دیگری اقدام می‌کنند، استثناهای موردی «منافع ملی»، و ویزاهایی که پیش از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ صادر شده‌اند باطل نمی‌شوند. این فرمان هر ۱۸۰ روز بازبینی می‌شود؛ پیش از برنامه‌ریزی، آخرین وضعیت را از سایت وزارت خارجه آمریکا بررسی کنید.

هزینه‌ها: میانگین شهریه سالانه دانشگاه‌های خصوصی غیرانتفاعی حدود ۴۵ هزار دلار است. دانشجوی بین‌المللی در دانشگاه‌های دولتی شهریه «خارج از ایالت» می‌پردازد که چند برابر شهریه حدود ۱۲ هزار دلاری دانشجویان همان ایالت است. جزئیات بیشتر در سایت تحصیل در آمریکا.

کانادا: مسیر روشن کار بعد از تحصیل

کانادا برای دانشجویان ایرانی محدودیت کلی تحصیل ندارد، اما دولت کانادا اعلام کرده که درخواست‌ها با بررسی امنیتی جامع روبه‌رو هستند و این بررسی می‌تواند زمان رسیدگی را طولانی کند. کانادا در ایران سفارت و مرکز انگشت‌نگاری ندارد و متقاضیان برای انگشت‌نگاری باید به یکی از مراکز کشورهای دیگر بروند.

  • تمکن مالی: برای درخواست‌های از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶، ۲۳٬۴۴۸ دلار کانادا برای یک نفر در سال (بدون شهریه و هزینه سفر). کبک مبالغ خودش را دارد.
  • شهریه: طبق آمار رسمی کانادا، میانگین شهریه سالانه دانشجوی بین‌المللی در سال ۲۰۲۵–۲۰۲۶ برای کارشناسی حدود ۴۲ هزار و برای تحصیلات تکمیلی حدود ۲۴ هزار دلار کانادا بوده است.
  • سهمیه: کانادا برای سال ۲۰۲۶ سقف صدور مجوز تحصیل گذاشته، اما از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ دانشجویان ارشد و دکتری در موسسات دولتی به نامه سهمیه استانی (PAL) نیاز ندارند.
  • کار بعد از تحصیل: فارغ‌التحصیلان ارشد (حتی دوره‌های ۸ ماهه به بالا) و دوره‌های دو ساله به بالا تا ۳ سال مجوز کار PGWP می‌گیرند. برای PGWP مدرک زبان لازم است.

جزئیات بیشتر در سایت تحصیل در کانادا.

انگلستان: کوتاه‌ترین مسیر تا مدرک

مزیت اصلی انگلستان کوتاه بودن دوره‌هاست: کارشناسی ارشد درسی در بیشتر دانشگاه‌ها یک‌ساله است و همین هزینه کل تحصیل و زندگی را پایین می‌آورد. ویزای دانشجویی انگلستان برای ایرانیان باز است و برای مقطع دانشگاهی مدرک زبان در سطح B2 لازم است.

  • هزینه ویزا: ۵۵۸ پوند، به‌علاوه هزینه بیمه درمانی (IHS) سالی ۷۷۶ پوند.
  • تمکن مالی: ماهی ۱٬۵۲۹ پوند در لندن یا ۱٬۱۷۱ پوند در شهرهای دیگر، برای حداکثر ۹ ماه، به‌علاوه شهریه پرداخت‌نشده. پول باید ۲۸ روز پشت سر هم در حساب بوده باشد.
  • خانواده: فقط دانشجویان دکتری و دوره‌های پژوهشی می‌توانند همسر و فرزند را همراه ببرند؛ دانشجوی ارشد درسی نمی‌تواند.
  • کار بعد از تحصیل: ویزای Graduate برای درخواست‌های تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ دو سال و از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ هجده ماه است؛ برای دکتری ۳ سال.

جزئیات بیشتر در سایت تحصیل در انگلستان.

استرالیا: کار بیشتر در حین تحصیل، اما ویزای گران‌تر

ویزای دانشجویی ساب‌کلاس ۵۰۰ کاملاً آنلاین ثبت می‌شود. سفارت استرالیا در تهران فعالیت خود را تعلیق کرده، اما طبق اعلام سفارت، مرکز انگشت‌نگاری VFS در تهران دوباره فعال است. دوره کارشناسی ۳ سال (مهندسی ۴ سال)، ارشد درسی ۱٫۵ تا ۲ سال و ورودی اصلی فوریه/مارس و ورودی دوم ژوئیه است.

  • هزینه ویزا: از ۱ ژوئیه ۲۰۲۶، ۲٬۵۰۰ دلار استرالیا.
  • تمکن مالی: ۲۹٬۷۱۰ دلار استرالیا برای هزینه زندگی یک سال، به‌علاوه شهریه سال اول و هزینه سفر.
  • زبان: حداقل برای ویزا، برای مثال IELTS Academic با نمره ۶٫۰؛ بیشتر دوره‌های ارشد IELTS 6.5 می‌خواهند.
  • خانواده: از ۲ اکتبر ۲۰۲۶ اعضای خانواده فقط در گروه‌های استثنا (برای ایرانیان عملاً دانشجویان دکتری) در ویزای دانشجویی قرار می‌گیرند.
  • کار بعد از تحصیل: ویزای ۴۸۵ دو سال برای کارشناسی و ارشد درسی و سه سال برای ارشد پژوهشی و دکتری.

جزئیات بیشتر در سایت تحصیل در استرالیا.

نیوزیلند: ارزان‌ترین ویزا و دکتری با شهریه داخلی

اداره مهاجرت نیوزیلند اعلام کرده که اتباع ایران همچنان می‌توانند برای همه انواع ویزا درخواست بدهند و هر پرونده جداگانه بررسی می‌شود. نکته مهم این است که بیشتر پزشکان معتمد نیوزیلند در ایران فعلاً تعطیل هستند؛ اگر نمی‌توانید معاینه پزشکی را انجام دهید باید با اداره مهاجرت نیوزیلند تماس بگیرید.

  • هزینه ویزا: از ۸۵۰ دلار نیوزیلند؛ ۸۰ درصد درخواست‌ها در ۵ هفته بررسی می‌شوند.
  • تمکن مالی: ۲۰٬۰۰۰ دلار نیوزیلند در سال برای هزینه زندگی، به‌علاوه شهریه.
  • شهریه دکتری: دانشجوی بین‌المللی دکتری در نیوزیلند همان شهریه دانشجوی داخلی را می‌پردازد که بسیار کمتر از کشورهای دیگر است.
  • کار: از ۳ نوامبر ۲۰۲۵ تا ۲۵ ساعت در هفته در طول ترم.
  • کار بعد از تحصیل: ویزای Post Study Work تا ۳ سال، بسته به مقطع و مدت تحصیل.

جزئیات بیشتر در سایت تحصیل در نیوزیلند.

کدام کشور برای شما مناسب‌تر است؟

  • اگر بودجه محدود است و می‌خواهید زودتر مدرک بگیرید: ارشد یک‌ساله انگلستان.
  • اگر ماندن و کار بعد از تحصیل برایتان مهم است: کانادا (PGWP تا ۳ سال)، استرالیا و نیوزیلند.
  • اگر دکتری با بورسیه می‌خواهید: نیوزیلند (شهریه داخلی برای دکتری)، و آمریکا فقط اگر پاسپورت کشور دیگری دارید.
  • اگر می‌خواهید با همسر و فرزند بروید: در بیشتر این کشورها این امکان امروز تقریباً فقط برای دانشجویان دکتری وجود دارد؛ در کانادا دانشجوی ارشد ۱۶ ماهه به بالا هم می‌تواند برای همسرش اجازه کار بگیرد.

برای جستجو و مقایسه دوره‌ها و دانشگاه‌های این کشورها می‌توانید از mycoursefinder.com استفاده کنید. مراحل اپلای را هم در مقاله مراحل اپلای و گرفتن پذیرش و جزئیات ویزا را در مقاله ویزای دانشجویی برای ایرانیان بخوانید. اگر هنوز مردد هستید، فرم مشاوره رایگان را پر کنید تا کارشناسان ما شرایط شما را بررسی کنند.

منابع

  • کاخ سفید، فرمان ۱۰۹۹۸ (محدودیت ورود): https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/12/restricting-and-limiting-the-entry-of-foreign-nationals-to-protect-the-security-of-the-united-states/
  • College Board، شهریه دانشگاه‌های آمریکا: https://research.collegeboard.org/trends/college-pricing
  • دولت کانادا، تمکن مالی: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/study-canada/study-permit/get-documents/financial-support.html
  • دولت کانادا، سهمیه ۲۰۲۶: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/news/notices/2026-provincial-territorial-allocations-under-international-student-cap.html
  • دولت کانادا، PGWP: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/study-canada/work/after-graduation/about.html
  • دولت کانادا، گزارش به کمیته امنیت درباره ایران (آوریل ۲۰۲۶): https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/corporate/transparency/committees/secu-apr-30-2026/iran.html
  • آمار رسمی کانادا، شهریه ۲۰۲۵–۲۰۲۶: https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/250910/dq250910d-eng.htm
  • دولت انگلستان، ویزای دانشجویی: https://www.gov.uk/student-visa
  • دولت انگلستان، ویزای Graduate: https://www.gov.uk/graduate-visa
  • Study Australia، ویزای ۵۰۰: https://www.studyaustralia.gov.au/en/plan-your-move/your-guide-to-visas/student-visa-subclass-500
  • سفارت استرالیا در ایران: https://iran.embassy.gov.au/
  • اداره مهاجرت نیوزیلند، ویزای دانشجویی: https://www.immigration.govt.nz/visas/fee-paying-student-visa/
  • اداره مهاجرت نیوزیلند، وضعیت ایران: https://www.immigration.govt.nz/about-us/news-centre/immigration-new-zealands-response-to-the-situation-in-iran